VR-beleving: even kijken door de ogen van een ander

Op 22 september startte bij Wijkracht in Hengelo de pilot met de VR-beleving. Acht deelnemers konden tegelijkertijd ervaren hoe het is om vanuit een ander perspectief naar de wereld te kijken. Ze beleefden twee situaties: leven met een licht verstandelijke beperking (LVB) en huiselijk geweld door de ogen van een kind.

Leven met een licht verstandelijke beperking
Tijdens de LVB-beleving kom je terecht in een gemeentehuis, waar je een test moet uitvoeren. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan. Je ervaart hoe iemand met een licht verstandelijke beperking behandeld kan worden. Ook merk je hoe digitalisering een grote drempel kan vormen als je informatie minder makkelijk verwerkt.

Terwijl je je uiterste best doet om de opdracht goed uit te voeren, word je voortdurend gestoord. De prikkels uit de omgeving zorgen voor een constante stroom aan afleiding. De beleving maakt duidelijk hoe moeilijk het dan kan zijn om rustig te blijven én de taak goed uit te voeren. Ook ervaar je hoe de houding van anderen denigrerend kan overkomen.

De deelnemers gaven aan veel aan de ervaring te hebben gehad. Een van hen vertelde: “Wat ik vooral meeneem naar de praktijk, is dat we geduld moeten hebben. Soms hebben we zelf niet door hoe snel we dingen doen. Voor iemand met een beperking kan dat enorm overprikkelend zijn.”

Tijdens het napraten werd een praktijkvoorbeeld gedeeld over een cliënt met een LVB. Deze persoon had een druk dagelijks leven met werk en vrienden. Daarnaast werd de cliënt voortdurend overvraagd door de ouders. Uiteindelijk was er vijftien uur begeleiding per week nodig om de gevolgen daarvan op te vangen.

Nadat de ouders de simulatie zelf hadden ervaren, konden zij zich beter inleven in de belevingswereld van hun kind. Hierdoor verbeterde de onderlinge communicatie. Uiteindelijk kon de begeleiding worden teruggebracht naar anderhalf uur per week.

Door de ogen van een kind
Vader komt thuis. Opnieuw was zijn werkdag lang en stressvol. Hij maakt veel uren en verdient weinig. Als zijn vrouw nu ook eens haar handen uit de mouwen zou steken. Zij zit immers de hele dag thuis.

Moeder zit ondertussen met haar frustratie. Wanneer maakt haar man eindelijk de kinderkamer af? Dat heeft hij maanden geleden al beloofd. Intussen zit zij iedere dag met twee kleine kinderen in de rommel.

Stel je voor dat je zes jaar bent en deze ruzie voor je ogen wordt uitgevochten. Eerst met woorden, daarna zelfs met fysiek geweld. Je kleine broertje ligt huilend naast je in zijn wieg.

Je vader en moeder maken ruzie. Jouw helden. Jouw voorbeelden. Je kunt niets doen. Alleen maar kijken.

Bijna niet voor te stellen, toch?

En toch maken kinderen dit mee.

Met de VR-bril kijk je door de ogen van een kind naar een heftige ruzie tussen twee ouders. Opeens zit je er middenin. De ruzie komt heel dichtbij en voelt levensecht.

Als volwassene kun je proberen te begrijpen wat er gebeurt. Je kunt de situatie beoordelen en in een context plaatsen. Een jong kind kan dat niet. Het ziet de twee belangrijkste mensen in zijn leven tegenover elkaar staan en voelt zich machteloos.

Het besef dat dit voor sommige kinderen geen virtual reality is, maar dagelijkse werkelijkheid, komt hard binnen. De ervaring opent je ogen.

Als professional helpt dit om anders naar een situatie te kijken. Opvallend gedrag van een kind of ouder kan verschillende oorzaken hebben. Misschien is er veel stress binnen het gezin. Zijn er relatieproblemen, schulden of andere zorgen? Welke invloed heeft dat op de kinderen? En wat kunnen wij doen om spanning te verminderen of passende ondersteuning te bieden?

Dat zijn vragen die logisch lijken, maar die we in de dagelijkse praktijk soms toch over het hoofd zien.

Anders kijken en beter begrijpen
De VR-belevingen laten zien hoe waardevol het kan zijn om je tijdelijk in de belevingswereld van een ander te verplaatsen. Je beleeft heel even wat iemand anders mogelijk iedere dag ervaart.

Juist dat kan ervoor zorgen dat je anders kijkt, beter luistert en bewuster handelt. Niet alleen bij een licht verstandelijke beperking of huiselijk geweld, maar bijvoorbeeld ook bij pesten, verslaving, dementie of ouder worden.